Jak wygląda przesłuchanie małoletniego w niebieskim pokoju?

Przesłuchanie dziecka w postępowaniu karnym wymaga szczególnych warunków. Małoletni świadek lub pokrzywdzony może znajdować się w sytuacji silnego stresu, dlatego przepisy przewidują rozwiązania, które mają ograniczyć obciążenie psychiczne związane ze składaniem zeznań. Jednym z nich jest przesłuchanie małoletniego w niebieskim pokoju, czyli w specjalnie przygotowanym pomieszczeniu określanym jako przyjazny pokój przesłuchań. Jak wygląda taka czynność, kto bierze w niej udział i dlaczego jej przebieg jest nagrywany?

Czym jest niebieski pokój przesłuchań?

Określenie „niebieski pokój” jest powszechnie używane, ale przepisy posługują się nazwą przyjazny pokój przesłuchań. Jest to specjalnie wyodrębnione i odpowiednio wyposażone miejsce przeznaczone między innymi do prowadzenia przesłuchań w szczególnych trybach przewidzianych w Kodeksie postępowania karnego.

Sprawy z udziałem małoletnich wymagają szczególnej znajomości procedur oraz zasad prowadzenia czynności z dzieckiem jako świadkiem lub pokrzywdzonym. Informacje dotyczące obsługi prawnej tego rodzaju postępowań na Śląsku można znaleźć również na stronie kancelarii adwokat-katowice.pl.

Taki pokój może znajdować się w budynku sądu, ale również poza nim – na przykład w siedzibie prokuratury, Policji albo instytucji zajmującej się pomocą małoletnim.

Co istotne – nazwa nie oznacza, że ściany pomieszczenia rzeczywiście muszą być niebieskie. Znaczenie ma przede wszystkim spokojny, neutralny charakter wnętrza oraz wyposażenie pozwalające ograniczyć stres dziecka. Pokój powinien zapewniać możliwość koncentracji i swobodnej wypowiedzi, a znajdujące się w nim meble i pomoce powinny być dostosowane do wieku przesłuchiwanego.

Kiedy odbywa się przesłuchanie małoletniego w niebieskim pokoju?

Szczególny tryb przesłuchania dotyczy przede wszystkim określonych w przepisach sytuacji, w których małoletni występuje jako pokrzywdzony albo świadek. Znaczenie mają między innymi wiek dziecka, rodzaj czynu będącego przedmiotem postępowania oraz możliwy wpływ zwykłego przesłuchania na jego stan psychiczny.

Kodeks postępowania karnego przewiduje szczególne zasady między innymi w odniesieniu do pokrzywdzonych, którzy w chwili przesłuchania nie ukończyli 15 lat, jeżeli sprawa dotyczy określonych kategorii przestępstw. W takich przypadkach dziecko przesłuchuje się jako świadka, jeżeli jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Jednym z najważniejszych założeń tej procedury jest ograniczenie liczby przesłuchań. Co do zasady dąży się do tego, aby małoletni nie musiał wielokrotnie wracać do trudnych lub traumatycznych wydarzeń. Ponowne przesłuchanie jest jednak możliwe w sytuacjach przewidzianych przez przepisy.

Szczególne zasady mogą znaleźć zastosowanie również wobec starszych małoletnich. Sam fakt ukończenia przez dziecko 15 lat nie oznacza więc automatycznie, że przesłuchanie zawsze będzie prowadzone w standardowych warunkach.

Jak dziecko jest przygotowywane do przesłuchania?

Przesłuchanie małoletniego w niebieskim pokoju nie powinno rozpoczynać się od natychmiastowego zadawania pytań dotyczących zdarzenia. Ważnym elementem procedury jest wcześniejsze przygotowanie dziecka oraz rozpoznanie jego aktualnego stanu.

Przed rozpoczęciem czynności biegły psycholog może zebrać informacje dotyczące stanu fizycznego i psychicznego małoletniego. Następnie odbywa się wstępna rozmowa, której celem jest między innymi nawiązanie kontaktu z dzieckiem, wyjaśnienie mu przebiegu czynności oraz oswojenie go z miejscem, w którym będzie składana relacja.

Psycholog pomaga również dostosować sposób komunikacji do wieku, poziomu rozwoju oraz możliwości dziecka. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ nieprawidłowo sformułowane pytanie może być dla małoletniego niezrozumiałe albo sugerować określoną odpowiedź.